geri

Helal Yaşam Tıbbı/Halal Life Medicine Nedir?

Hayrullah Yazar
Hayrullah Yazar kategori Genel Yorum yap
Helal Yaşam Tıbbı/Halal Life Medicine Nedir?

Yeni bir tanımlama; Halal Life Medicine/Helal Yaşam Tıbbı: 

Amacımız, ilk defa tarafımızdan tanımlanan ve patenti alınan (marka no: 2018 29191) “Halal Life Medicine (HLM)/Helal Yaşam Tıbbı (HYT)” hakkında bazı bilgileri literatüre kazandırmaktır. HLM, içerdiği yüksek amaçlar ve değerler gereği tüm insanlığa evrensel geçerliliği olan çözümler sunmaktadır. Elbette HLM’nin savunduğu bazı görüşler başka tanımlamalar ile benzerlikler gösterecektir. Ancak, mevcut hiçbir anlatım ve yaklaşım HLM ile bütünüyle örtüşmemektedir.
HLM’yi detaylandırmadan önce; HLM bakış açısına en yakın tanımlamalara bir göz atalım. Bunlardan ilki WHO (World Health Organisation/Dünya Sağlık Örgütü) nun sağlık hakkındaki görüşüdür. WHO anayasasına göre sağlık, “sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedence, ruhça ve sosyal yönden tam iyilik halidir.”
Göz atacağımız diğer tanımlama ise, “The American College of Lifestyle Medicine/Yaşam Tarzı Tıbbı (ACLM)” dır. ACLM kısa adı olan bu kuruluş, 2004 yılında faaliyetlerine başlamıştır (1). ACLM’ye göre, ABD’de sağlık harcamalarının %80 den fazlası önlenebilir kronik hastalıklara gitmektedir. Kronik hastalıklardan kurtulmanın temelinde ise, yaşam tarzı değişikliği yatmaktadır. ACLM tarafından önerilen yaşam tarzında; beslenme, fiziksel aktivite, stres yönetimi, riskli madde kullanımından kaçınma (sigara, alkol), yeterli uyku ve diğer ilaç dışı yöntemler yer almaktadır (2).
WHO ve ACLM’nin tanımlamalarından sonra HLM’nin temel ögelerine değinelim. HLM üç temel yapı üzerine oturmaktadır. Beslenme ilk sırayı almakta olup, alt başlıklarında: a)helal gıdaları tercih etmek, b)Sünnete uygun beslenmek, c)gıda katkı maddelerini araştırmak-sakınmak, doğal ve temiz ürünleri tercih etmek. İkinci sırada, aktif yaşam ve düzenli fiziksel egzersiz yer almaktadır. İç Huzuru üçüncü sırada olup, alt başlıklarında: a)benliğimizin esaretinden kurtulmak, özgürleşmek, b)fıtrata uygun Sirkadiyen ritmi tercih etmek, c)güzel ahlaklı olmak yer almaktadır.
HLM’nin temel ögelerini ve alt başlıklarını kısaca belirttikten sonra diğer tanımlamalardan farklarına değinelim. En başta HLM’ye göre sağlık, WHO’dan daha yüksek değerler içermektedir. Şöyle ki; HLM sağlığı, “hem bu dünyada, hem de ahirette tam iyilik halinde olmaktır” şeklinde ifade etmektedir. Mesela HLM, iç huzuruna ulaşmak için insanın özgürleşmesini, yani benliği (nefs) ile mücadele etmesi gerektiğini savunmaktadır. Tüm dünyada ciddi bir sağlık sorunu olarak kabul edilen, ama bir türlü önlenemeyen sigara ve alkol içiciliğine bu açıdan yaklaşmaktadır. Zira; sigara ve alkolün zararlarının bilinmesi tek başına yeterli olsa idi, sağlık çalışanlarının yarıya yakını günümüzde sigara içmezdi.
HLM’nin anlaşılmasına katkı sağlayacak örneklerimize, fıtrata uygun Sirkadiyen ritmi tercih etmek ile devam edelim. HLM’ye göre sirkadiyen ritmin Fırtata uygun tercih edilmesi, ibadetlere olan olumlu yaklaşımı da beraberinde getirmektedir. HLM ibadetleri aynı zamanda birer ilaç olarak görmekte olup, her birisinin ayrı ayrı birçok hastalığa deva olduğunu kabul etmektedir. Bu bağlamda, oruç ve namaz ibadetlerine sağlık açısından bakmaya çalışalım. Oruç hakkında en son yapılan çalışma 2018 yılında yayınlandı (3). Cynthia M Kroeger ve arkadaşları ADF (Alternate-Day Fasting/Alternatif Gün Açlığı) tanımlayarak, 12 ay boyunca farklı günlerde hastalarını aç bıraktılar ve güzel bulgular elde ettiler. Sonuç cümleleri şu şekilde oldu; ‘’ADF ile klinik olarak önemli kilo kaybı elde eden bireyler, doymamışlık, artan protein alımı ve hızlı günlük kalori hedeflerine daha iyi bağlılık sergiler’’. Oruçla ilgili oldukça ses getiren bir başka çalışma da, sahibine 2016 Nobel Tıp Ödülü kazandıran; açlık ve otofaji araştırması olmuştur. Yerli ve yabancı medyada oldukça geniş yer alan bu çalışmayı, Japon hücre biyoloğu Yoshinori Ohsumi yapmıştır. Namaz konusunda ise, son yapılan araştırmalardan bir tanesi “International Journal of Industrial and Systems Engineering” dergisinde yayınlanmıştır. Araştırmada, namaz kılarken tekrarlanan fiziksel hareketlerin düzenli olarak yapılması halinde, bel ağrısı ihtimalini azalttığı gösterilmiştir (4). Sağlıklı Hint, Asyalı ve Amerikalı kadın ve erkek modellerini kullanan araştırmacılar, çalışmada ellerin, dizlerin ve ayak uçlarının yere geldiği secde duruşunun, eklemlerdeki esnekliği artırdığını belirlemişlerdir. Çalışmayı yöneten ABD’nin Penn State Behrend Üniversitesinden Khasawneh M, “namaz kılmak, aynı zamanda fiziksel stres ve kaygıyı gideriyor.” tespitinde bulunmuştur (4).
HLM’nin iç huzuru ana başlığında son olarak, güzel ahlak öğretisi yer almaktadır. Günümüzde tüm insanlığın yaşadığı stres ve kaygının temelinde, bireysel ve toplumsal psiko-sosyal davranış bozukluklarının yattığı bir gerçektir. HLM güzel ahlak öğretisi ile, yaşadığı çevreye dost ve iç huzurunu yakalamış mutlu bireylerden oluşan toplumlar hedeflemektedir.
Sonuç olarak HLM; kaynağını Kuran-ı Kerim ve Hadisi Şeriflerden alan, 1400 yıllık bilgi birikimini modern bilimle harmanlayan ve tüm insanlığa, iki dünyada tam iyilik halinde olma reçeteleri sunan, yeni bir bilim dalıdır.
Hayrullah YAZAR

Kaynaklar
1.https://www.lifestylemedicine.org
2.https://www.lifestylemedicine.org/What-is-Lifestyle-Medicine
3.Eating behavior traits of successful weight losers during 12 months of alternate-day fasting: An exploratory analysis of a randomized controlledtrial.Nutr Health. 2018 Jan 1:260106017753487.doi:10.1177/0260106017753487.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29353535
4. An ergonomic study of body motions during Muslim prayer using digital human modelling
https://doi.org/10.1504/IJISE.2017.081914

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Helal Gıda ve Sağlıklı Yaşam Panelinin 3.'sü Düzenlendi
Önceki makale Helal Gıda ve Sağlıklı Yaşam Panelinin 3.'sü Düzenlendi
Yorum yap

Birincisi Sakarya'da, ikincisi ise Kocaelinde düzenlenen Helal Gıda ve Sağlıklı Yaşam Panelinin 3.'sü Bülent Ecevit Üniversitesinde, Medeniyet…

Halal Life Medicine Konferansı
Sonraki makale Halal Life Medicine Konferansı
Yorum yap

Helal ve Sağlıklı Yaşam Öğrenci Topluluğu olarak, SAÜ Tıp Fakültesi Dönem 3 dersliğinde sizler için…